11 juli 2008

Fietsen voor Malawi

 

 

Fietsen voor Malawi is een tragikomedie voor drie acteurs, geschreven in opdracht van theatergezelschap Het Syndicaat binnen het thema ‘overvloed’ en werd voor het eerst opgevoerd in het Rozentheater in Amsterdam in mei 2008.

 

de pers over Fietsen voor Malawi

Kan een mens té goed willen zijn? In de Parade-voorstelling Fietsen voor Malawi gaat een jonge vrouw bijna ten onder aan haar drang om de wereld te redden. Zij en haar vriend zijn volledig klimaatneutraal. Dat wil zeggen: alles wat hij vliegt, plant zij terug in de aarde. Anders verzamelt ze wel broeken voor Burundi of gaat ze fietsen voor Malawi. Dit quasimaatschappijkritische minidrama is geschreven door de beloftevolle schrijver Nathan Vecht, ontdekt door theatergroep Het Syndicaat op hun eigen Schrijversdagen. Onder de naam Syndicaathuis speelt de groep nu Vechts grappige Fietsen voor Malawi op de Parade in Amsterdam. Vecht zet de boel direct op scherp op het splinternieuwe dakterras van het zojuist verhuisde stel (gespeeld door Niek van der Horst en Eva Zwart). Zij raakt allengs gefrustreerder door haar eigen vruchteloze weldoenerij, en ook haar maatschappelijk minder betrokken vriend helpt niet mee. Hij blijkt er zelfs amoureuze contacten buitenshuis op na te houden. Dan komt de buurvrouw zich voorstellen. Een beetje mallotig en chaotisch vrouwtje dat zich overal tegenaan bemoeit, en ongevraagd een hapje mee-eet. Haar man heeft haar ooit in lichte staat van verwarring achter gelaten. Het spreekwoordelijke pakje sigaretten halen. Dit is de leukste rol, gespeeld met veel vermakelijke mimiek door Roos Hoogland. Deze rare, oude vrijster is het schrikwekkende toekomstbeeld van de jonge vrouw. Als er iets op dit ‘dakterrasdrama’ aan te merken valt, dan is het de te korte duur ervan. In een dik half uur worden drie personages en verschillende dilemma’s geïntroduceerd, maar voor een heldere afronding is geen tijd meer. Dat is een beetje jammer, maar het maakt vooral nieuwsgierig naar meer.  – De Volkskrant

 

Vakkundig theater tussen flirt en alcohol – Op de Parade mag theater soms wel bijzaak lijken, maar op de Amsterdamse editie wordt luidruchtige lol overstegen door voorstellingen die ineens echt ergens over gaan. (…) Fietsen voor Malawi herstelt het vertrouwen in de vakkundigheid van de acteurs. Roos Hoogland, Niek van der Horst en Eva Zwart gaan met de tekst van de jonge toneelschrijver Nathan Vecht virtuoos om. In sneltreinvaart worden de neuroses van een generatie ontrafeld. Vooral het personage Trude blijft je bij. Zij zet zich in voor het goede doel, maar als ineens een hulpbehoevende buurvrouw voor de deur staat, raakt ze in verwarring. Haar plotselinge verzet tegen de rol van barmhartige samaritaan raakt aan de kern van haar bestaan -en aan dat van gëengageerde lieden in het algemeen. Waar houdt het idealisme op en begint de hypocrisie? Waar neemt het egoïsme over van menslievendheid. Regisseur Daniëlle Wagenaar van Het Syndicaat geeft geen antwoord op die vragen, wat de kwaliteit van Fietsen voor Malawi ten goede komt. Het gáát ergens over en zo heeft de Parade toch meer te bieden dan alleen wijn en wijven. – NRC Handelsblad  

 

Het Syndicaat brengt met ‘Fietsen voor Malawi’ een uiterst vermakelijke voorstelling op de Parade. Een pas verhuisd stel komt “lekker tussen de mensen” wonen in een nieuwe woonwijk. Hannes (Niek van der Horst) en zijn vriendin (Eva Zwart) zitten op het splinternieuwe dakterras. Ze zijn in de weer met de digitale camera en net als ze een mooi-weer-kiekje willen schieten, valt buurvrouw Olga (Roos Hoogland) binnen, die de sfeer volledig naar haar hand zet. De vriendin van Hannes zamelt boeken in voor Burundi, fietst voor Malawi en plant voor iedere kilometer die Hannes vliegt een nieuwe boom in de grond, maar door de ongewenste komst van Olga beseft ze dat ze veel te goed is voor deze wereld. De maatschappijkritische tekst van schrijver Nathan Vecht is scherp en vol humor en dat is knap van deze jonge schrijver. ‘Fietsen voor Malawi’ is hierdoor een erg leuke voorstelling geworden en zet soms zelfs aan tot nadenken. – Theaterjournaal

synopsis
Trude en Hannes hebben een CO2-neutraal huwelijk. Hannes belegt verantwoord, zowel financieel als tijdens de lunch. Trude maakt elk weekend impulsief een bedrag over. Naar ondergelopen gebieden, uitstervende diersoorten en gewonde kindsoldaten. Maar wat als het goede doel opeens voor de deur staat? Of erger nog, op je dakterras?

Fietsen voor Malawi is de tragikomische worsteling van een generatie die zeulend met uitpuilende boodschappentassen geen idee heeft waar de tanden in te zetten.

 

karakters
TRUDE (begin 30)…………………………………………………………………………………………Eva Zwart
HANNES (begin 30), getrouwd met Trude…………………………………Niek van der Horst
OLGA (midden 40), buurvrouw van Trude en Hannes………Roos Hoogland

Regie & vormgeving: Daniëlle Wagenaar
Dramaturgie: Marijn van der Jagt

 

tekstfragment

Lente. Zaterdag. Namiddag.

Een dakterras in het centrum van de stad. Houten hekjes en vlonders. Een tafel, stoelen, etcetera. Alles smetteloos nieuw, als in de folder. Niet overdreven veel ruimte. Aangrenzend – in veel minder goede staat – een klein dakraam van de buren. We horen muziek.

Hannes en Trude zijn op het dakterras. Hannes stelt de zelfontspanner van de fotocamera in. Trude zit aan tafel en poseert. Zonder haar pose te verliezen perfectioneert ze het stilleven rondom haar: een fles in een wijnkoeler, een vaas met bloemen, etcetera.

TRUDE
Komijn.

HANNES
Hou stil.

TRUDE
We zijn de komijn vergeten.

HANNES
Komijn?

TRUDE
Wat in de kaas zit.

HANNES
Komijn…

TRUDE
Val ik er niet af zo?

HANNES
En dat gaan we zelf in de kaas stoppen?

TRUDE
In de Indische schotel.
Ik heb het gevoel als ik maar een klein beetje zo doe. Dan val ik eraf.
Terwijl als ik zo doe. Dan blijf ik vol in beeld.

HANNES
Kan je stil houden.

TRUDE
Waarmee ik alleen maar wil zeggen. Misschien focus je te veel op jouw kant.

HANNES
Stil.
Anders kan er helemaal niet gefocust worden.

TRUDE
Ik heb liever een symmetrisch totaalbeeld, dan dat we ergens op focussen, wat misschien heel scherp is, maar waarbij je het gevoel hebt dat er iets mist. Dat je denkt wat zit daarnaast. Dan heb ik liever een iets minder scherp symmetrisch totaalbeeld.

Hannes spoedt zich naar zijn stoel. Beiden poseren.
Er gebeurt niks. Hannes gaat terug naar de camera.

HANNES
Hij doet iets niet, wat hij wel zou moeten doen.

TRUDE
Juist als het er eenvoudig uit ziet moet je de gebruiksaanwijzing erbij pakken.

HANNES
Die is in het Chinees.

TRUDE
Komt dat ding uit China?

HANNES
Hmhm.

TRUDE
Dat ding komt uit China!

HANNES
Alles komt uit China.

TRUDE
Zolang iedereen daar minderjarig is.
En afgekneld raakt.
In mensonwaardige fabrieken-

HANNES
Kan je terug in positie.

TRUDE
Ik weiger hier nog langer aan mee te werken.

HANNES
Terug naar je basispositie.

TRUDE
Ik wil geen bloed aan mijn handen!

HANNES
We gaan niet bij alles een statement maken.

TRUDE
Ik maak. Eén. Los. Statement.

HANNES
Het stagneert.

TRUDE
Ik zit hier gewoon een bijdrage te leveren aan de schending van de mens.

HANNES
Ergens stagneert er iets.

TRUDE
Je moet het lubje draaien.
Kloksgewijs.
Van je af.

HANNES
Ik heb grote vingers.

TRUDE
Niet poeren.
Zachtjes frutten.
Je moet kloksgewijs frutten.

HANNES
Ik moet kracht zetten.

TRUDE
Je kan ook teder kracht zetten.
Zouden meer mannen moeten doen.
Hadden we niet die gewapende conflicten overal.

Hannes spoedt zich naar zijn stoel. Beiden poseren.
Er gebeurt niks.

TRUDE
Je zit wel heel erg zo van hier zit ik.

HANNES
Jij wilde symmetrie.

TRUDE
Er zijn allerlei soorten symmetrie.

HANNES
Wil je nou wel of geen symmetrie?

TRUDE
Ik wil symmetrie met daar binnen een bepaalde manier van zitten.

HANNES
Ik zit zoals ik zit.

TRUDE
Je zit net iets te veel van hier zit ik. Terwijl ik meer zit van hier zitten wij. Op de foto zie je dat. Op foto’s worden dingen uitvergroot.

HANNES
We staan er toch samen op.

TRUDE
Als een onafhankelijke leek naar de foto zou kijken, zou hij twee mensen apart naast elkaar zien zitten.

Hannes maakt aanstalten weg te gaan.

Wat ga je doen?

HANNES
Een blokje om.
 
TRUDE
Je kan nu geen blokje om.
Violet en Hajo komen zo even langswippen.

HANNES
Violet en Hajo.

TRUDE
Violet.
Met wie ik Boeken voor Burundi heb gedaan.

HANNES
Met het hoge tandvlees?
 
TRUDE
Dat is Xandrien. Met de gulle lach.
En Xandrien is van Ieder mens een wens.
 
HANNES
Met die waterput.

TRUDE
Waterput.

HANNES
Ja.

stilte

TRUDE
Wat bedoel je?

HANNES
Dat jullie zo eh…van die rondjes…

TRUDE
Fietsen voor Malawi?

HANNES
Dat.

TRUDE
Nee, dat was met Jolijn. Maar die staat hier even helemaal buiten. Violet is van Geef een kind een kans. Met wie ik de communicatie heb gedaan rondom Boeken voor Burundi.

HANNES
Met het tandvlees.

TRUDE
Nee, Xandrien is met het tandvlees. Zij werkt overkoepelend vanuit Ieder mens een wens voor onder andere Zeg nee tegen de N302 en Tapas voor Tienermoeders. En zij is sinds kort met Wiebe. Of weer met Wiebe, moet ik eigenlijk zeggen. En via Wiebe ken ik Violet.

HANNES
En die komt zo langs?

TRUDE
Wie?

HANNES
Dingetje.

TRUDE
Violet?

HANNES
Ja.

TRUDE
Met Hajo. Die wonen hier om de hoek. Dus ik zei. Kom anders even spontaan aanwaaien tussen vier en vijf.

HANNES
Dan waai ik even een blokje om.

TRUDE
Dat kan niet.
We gaan nu op de foto.
De zon staat optimaal.
De tafel staat optimaal.
Alles staat optimaal.

 

©nv